Niets of niemand kon Jetze stoppen

2016 is voor Paralympiër Jetze Plat een jaar om nooit te vergeten. Plat werd in 2016 Nederlands kampioen handbiken, Europees en Wereldkampioen triatlon en won ook nog eens goud en brons op de Paralympische Spelen op respectievelijk de triatlon en de tijdrit handbiken. Een jaar vol met successen voor Jetze dus. Vrijdag 30 september werd hij gehuldigd in het gemeentehuis van de gemeente Nieuwkoop, waar wij met hem spraken.

goud-op-triatlonverkleind
Voor de mensen die jou nog niet kennen, stel je eens voor!
‘Ik ben Jetze Plat en ik ben op 10 juni 1991 geboren in Amsterdam, dus ik ben nu 25 jaar oud. Ik ben woonachtig in Vrouwenakker, samen met mijn ouders en mijn zusje. Ik heb ook nog een oudere broer en zus die op zichzelf wonen.’

Hoe ben je gehandicapt geraakt?
‘Vanaf mijn geboorte was het al duidelijk dat er iets niet goed zat met mijn benen. Aan mijn linkerbeen heb ik een verkort bovenbeen en mis ik de kniebanden in mijn knie en aan de rechterkant mis ik mijn hele bovenbeen en zit mijn onderbeen dus aan mijn romp vast. Ik heb van mijn derde tot mijn zestiende een prothese gehad die ik gebruikte om te lopen, maar daarna moest mijn voet geamputeerd worden omdat de prothese drukplekken veroorzaakte op m’n benen. Na een lange herstelperiode kan ik nu met behulp van een andere prothese weer lopen.’

Hoe bijzonder was het jaar 2016 voor jou?
‘Het hele jaar heb ik voor mezelf nog niet echt geëvalueerd. Ik zit nu nog een beetje in de roes van de Paralympische Spelen, maar als ik het op een rijtje zet is het al met al best wel een succesvol seizoen. Ik ben Europees, Wereld en Paralympisch kampioen triatlon en dan heb ik ook nog wereldbekers in het handbiken en de derde plaats in Rio.’

Hoe was de ervaring in Rio, in vergelijking met bijvoorbeeld Londen 4 jaar geleden?
‘Het land is natuurlijk al totaal anders, net als de mensen die er rondlopen. Het dorp is wel aardig hetzelfde, gewoon een groot dorp met grote zalen, maar de parcoursen waren natuurlijk wel heel erg verschillend. Het is eigenlijk niet echt met elkaar te vergelijken. Natuurlijk zijn het wel allebei de Spelen en je merkt ook dat het wel echt iets speciaals en heel groots is, maar Rio blijft voor mij, ook door de resultaten, wel specialer.’

‘Zeker in aanloop naar de Spelen bestaan mijn dagen uit niks anders dan eten, slapen en trainen.’

Merk je het verschil tussen de twee ook in de mate waarin het land ontwikkeld is?
‘Ja, in Rio lopen heel veel dingen natuurlijk nog wel heel erg achter, met bijvoorbeeld de favela’s en de hele arme delen. Daarin is het natuurlijk niet te vergelijken met een Europees land en daarin is het zeker wel heel anders. Wij krijgen er als sporters niet heel veel van mee, je merkt het alleen echt als je in de taxi zit en door de stad heen rijdt.’

Dit was natuurlijk een heel succesvol jaar voor jou, met alle titels in het handbiken en op de triatlon, maar op welke prestatie ben je nou het meest trots?
‘Ik denk toch wel de World Cup overwinning in België. In mei won ik daar de tijdrit van de hele wereldtop, terwijl ik normaal gesproken geen tijdrijder ben. Eigenlijk is het best gek, want de World Cup is natuurlijk een stuk minder prestigieus dan de Spelen, maar dat is wel de overwinning waar ik het trotst op ben.’

Vind je dat de Paralympische Spelen genoeg aandacht krijgen in de media?
Ja, daar kan ik eigenlijk wel volmondig ja op zeggen. Je hoort natuurlijk heel veel mensen klagen dat er te weinig aandacht is, maar als ik de afgelopen vier weken voor mezelf bekijk is er eerlijk gezegd geen dag voorbij gegaan zonder dat ik de media te woord heb moeten staan. Tuurlijk is het jammer dat het niet live uit wordt gezonden op TV, of dat er geen livestreams zijn op internet. Nu kon niet iedereen het goed volgen, en dat is dan wel zonde van het handbiken en de triatlon. Maar verder mogen we absoluut niet klagen!’

Dan gaan we nu even terug naar de tijd voor de Paralympische Spelen. Hoe ziet een week in het leven van Jetze Plat er dan uit?
‘Ik train zes dagen in de week, dus ik heb een dag rust. Maandag is altijd mijn rustdag, een lekker begin van de week dus! Vervolgens is de dinsdagmiddag voor mij een triatlonmiddag, waarin ik zwem en wiel. ‘s Ochtends doe ik meestal aan krachttraining. Op dinsdag doe ik dus 3 trainingen. Op woensdag doe ik 2 trainingen, meestal één lange. Eigenlijk is het gewoon minimaal 2 keer op een dag trainen. En daarnaast doe je eigenlijk heel weinig. Zeker in aanloop naar de Spelen bestonden mijn dagen uit eten, slapen en trainen. Ik deed er alles aan om fysiek sterker te worden.’

Weer even terug naar de gouden race. Zou je in een paar woorden kunnen omschrijven hoe het voelt om over die streep heen te komen en die gouden plak te pakken?
‘Ja, veel ontlading. Veel druk die van je schouders afvalt ook. Je traint er natuurlijk heel lang voor, je bent topfavoriet voor de triatlon en als je dat dan waar kan maken is dat natuurlijk geweldig. Dat is dan zeker een emotioneel moment.’

Hoe reageerden de mensen in Rio zelf erop? Waren er veel Nederlanders daar om jou aan te moedigen?
‘Ja, zeker bij de triatlon. Dat was op de Copacabana, een hele bijzondere plek, en daar waren echt heel veel mensen. Het fietsparcours was 2.5 km heen en terug, waar gewoon bijna langs het hele parcours mensen stonden, die een hele hoop lawaai maakten. Zeker die laatste 500 meter was het een gekkenhuis. Daar stak ik al een keer mijn armen omhoog, en toen ging het helemaal los. Er was dus wel een hele goede sfeer.’

Als een Olympiër een gouden medaille wint wordt het uitbundig gevierd in het Holland Heineken House, maar hoe wordt het gevierd voor de Paralympiërs?
‘Er werd een interne huldiging gedaan, gewoon besloten. Daar ben ik zelf wel heel blij mee omdat ik na de triatlon 3 dagen rust had en daarna weer de andere races. Ik had dus ook nog helemaal geen zin om de gouden medaille te vieren, wat ik ook bijna niet heb gedaan. Ik zat de volgende ochtend gewoon weer op de fiets voor de hersteltraining. Je bent natuurlijk gewoon bezig met je handbike wedstrijden, maar daarna zijn we eerst intern gehuldigd en bij aankomst in Nederland werd het ook nog groots gevierd.’

Bij het handbiken werd je vaak omschreven als een van de favorieten om weer die gouden plak te pakken. Voelt het dan als een teleurstelling als dat niet lukt?
‘Het was zeker een teleurstelling. In de tijdrit word ik zesde, en dat is zeker jammer. Het is een plek onder mijn niveau. Ik zat wel maar 51 seconden achter de nummer 1, dus alles zat dicht op elkaar. Ik heb gewoon een goede tijdrit gereden, maar geen perfecte. Daar baal ik wel van. Ik heb het gevoel dat ik wel meer had kunnen doen, en dan kan je zomaar derde of tweede worden. Goud was wel heel lastig geweest, als ik het zo achteraf bekijk. Ik ging er vooraf natuurlijk wel vol voor, die gouden plak, en dan is het zeker een teleurstelling als je zesde wordt. In de wegwedstrijd pakte ik de bronzen medaille, maar eigenlijk wilde ik niks anders dan goud. Ik ben in die wedstrijd fysiek geklopt. Ik reed een tactisch goede wedstrijd en heb ook geen fout gemaakt. Als je dat weet kun je wel tevreden met die derde plek, omdat je weet dat je optimaal getraind hebt en nergens mogelijkheden hebt laten liggen.’

Na deze tumultueuze weken met heel veel huldigingen, is het dan ook wel weer lekker om thuis te zijn?
‘Ja, vooral als je thuis op de bank zit. Dat is tot nu toe nog maar op 1 avond gelukt, dus ik hoop dat hierna wel wat meer van zulke avonden komen. De aandacht is heel leuk, maar op een gegeven moment is het wel weer lekker om jezelf even terug te kunnen trekken en te kunnen beseffen wat voor een rollercoaster het allemaal is geweest.’

Je maakt het natuurlijk allemaal mee, maar is het besef er meteen?
‘Dat duurt wel eventjes denk ik. Natuurlijk weet je wel wat er gebeurt en dat het gebeurt, maar het echte bezinken moet nog komen. Dat zal wel komen wanneer alles weer een beetje rustiger is en ik tijd heb om alles te beseffen.’

Auteur: Kyle Hassing